Συλλογές

Η ψηφιακή συλλογή του μουσείου Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή φωτίζει τη ζωή και το έργο του μέσα από σπάνια έγγραφα, επιστολές, φωτογραφίες και εκθέματα που αναδεικνύουν τη συμβολή του σπουδαίου Έλληνα μαθηματικού στην επιστήμη και την παγκόσμια διανόηση.

Η ψηφιακή συλλογή του Κέντρον Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων (ΚΕΝΔΙ-ΙΛΝΕ) της Ακαδημία Αθηνών περιλαμβάνει υλικό που σχετίζεται με τη μελέτη των νεοελληνικών διαλέκτων και της ιστορικής εξέλιξης της ελληνικής γλώσσας. Η συλλογή αποτελείται από περίπου 235 χειρόγραφα με γλωσσολογικές καταγραφές, 8 βιβλία –κυρίως τόμους του Ιστορικόν Λεξικόν της Νέας Ελληνικής– καθώς και περισσότερα από 13.000 δελτία λεξικογραφικής τεκμηρίωσης ιδιωμάτων. Το υλικό καλύπτει χρονικά την περίοδο από τις αρχές του 19ου αιώνα έως σήμερα και προέρχεται κυρίως από καταγραφές προφορικού λόγου, γλωσσολογικές και λαογραφικές μελέτες, καθώς και από κείμενα της κοινής νέας ελληνικής και των διαλεκτικών της ποικιλιών. Η συλλογή τεκμηριώνει τη γεωγραφική και ιστορική ποικιλία της ελληνικής γλώσσας, συμβάλλοντας στη μελέτη της λεξικογραφίας και της διαχρονικής συνέχειας του ελληνικού γλωσσικού φαινομένου. 

Η ψηφιακή συλλογή του Κέντρου Ερεύνης Φυσικής της Ατμοσφαίρας και Κλιματολογίας (ΚΕΦΑΚ) της Ακαδημίας Αθηνών περιλαμβάνει περίπου 220 χειρόγραφους τόμους με μετεωρολογικές και κλιματικές παρατηρήσεις που προέρχονται από το Δίκτυο Περιφερειακών Σταθμών Αιγινήτη και τον Μετεωρολογικός Σταθμός Θησείου. Τα τεκμήρια καταγράφουν συστηματικά δεδομένα όπως θερμοκρασία αέρα, βαρομετρική πίεση, απόλυτη και σχετική υγρασία, νέφωση, ένταση και διεύθυνση ανέμου, ύψος και διάρκεια βροχής, καθώς και την κατάσταση της θάλασσας. Οι παρατηρήσεις καλύπτουν χρονικά την περίοδο από τα τέλη του 19ου αιώνα έως το 2006 και αποτελούν σημαντική πηγή για τη μελέτη της ιστορίας της μετεωρολογίας και της κλιματολογίας στην Ελλάδα, καθώς και για τη διαχρονική ανάλυση των κλιματικών συνθηκών. 

Η ψηφιακή συλλογή του Μουσείου Ιατρικής Κρήτης περιλαμβάνει περίπου 350 τεκμήρια που τεκμηριώνουν την εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης και πρακτικής, με ιδιαίτερη αναφορά στον ελληνικό χώρο. Η συλλογή συγκροτεί ένα πολυθεματικό σύνολο που συνδυάζει επιστημονικά, εκπαιδευτικά και ιστορικά τεκμήρια, αναδεικνύοντας τόσο τη θεωρητική όσο και την εφαρμοσμένη διάσταση της ιατρικής. 

Κεντρική θέση κατέχουν τα ιατρικά βιβλία και τα εξειδικευμένα χειρόγραφα (ιατρικά, φαρμακευτικά και νοσηλευτικά), καθώς και ιατρικά εργαλεία, συσκευές και φαρμακευτικό υλικό- επίσης ένα μικρό αλλά σημαντικό σύνολο εργαλείων της περιόδου της Τουρκοκρατίας, που φωτίζουν την ιστορική εξέλιξη της ιατρικής τεχνολογίας. 

Σημαντική είναι επίσης η παρουσία εικαστικού και φωτογραφικού υλικού, όπως πορτραίτα, ομαδικές φωτογραφίες και φωτογραφικά αρχεία, που αναδεικνύουν πρόσωπα και στιγμές της ιατρικής κοινότητας. Συμπληρωματικά, περιλαμβάνονται προσωπικά αντικείμενα, πτυχία, βραβεία και αρχειακό υλικό, τα οποία τεκμηριώνουν την επαγγελματική και κοινωνική διάσταση της ιατρικής δραστηριότητας. 

Η συλλογή εμπλουτίζεται με τρισδιάστατες ψηφιοποιήσεις (περίπου 40 αντικείμενα). Συνολικά, το ψηφιακό αυτό σύνολο αποτελεί ένα συνεκτικό και τεκμηριωμένο corpus που αναδεικνύει την ιστορία της ιατρικής και της υγειονομικής φροντίδας από ιστορική, επιστημονική και κοινωνική σκοπιά. 

H ψηφιακή συλλογή είναι αποτέλεσμα του επιχορηγούμενου έργου “Από το Αιγαίο στο Ιόνιο: Μια θάλασσα γνώσης” και αποτελείται από 262 εκδόσεις του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα (91,700 σελίδες). Οι χρήστες έχουν ελεύθερη πρόσβαση στα ψηφιοποιημένα βιβλία, τα περισσότερα από τα οποία δεν προσφέρονται από άλλους φορείς. Ενδεικτικά παραδείγματα η σπάνια έκδοση της Flora Graeca, αλλά και η πολύτομη Περιγραφή της Αιγύπτου (Description de l'Égypte), ένα από τα σπουδαιότερα και 100 σπανιότερα βιβλία παγκοσμίως. Τα περισσότερα βιβλία είναι στα Γαλλικά και Αγγλικά, ενώ υπάρχουν και στα Λατινικά, Ελληνικά, Ιταλικά και Ρωσικά. 

Η συλλογή του Κέντρου Ερεύνης Επιστημονικών Όρων και Νεολογισμών της Ακαδημίας Αθηνών στο SearchCulture.gr αποτελείται από επιλεγμένα βιβλία με θέμα τους νεολογισμούς της νεοελληνικής γνώσσας.  

Η συλλογή του αποθετηρίου της ΥΣΜΑ διαθέτει αρχειακό υλικό από τα αναστηλωτικά προγράμματα της Αθηναϊκής Ακρόπολης. Μέσα από τα πρωτογενή τεκμήρια του αρχείου, όπως φωτογραφίες, σχέδια, κείμενα και οπτικοακουστικό υλικό, εξετάζονται οι κατασκευαστικές λεπτομέρειες των μνημείων, χαρτογραφούνται οι ανθρώπινες επεμβάσεις και καταγράφονται οι εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης των μνημείων.

Η ψηφιακή συλλογή του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών και Μουσείου Τεχνολογίας περιλαμβάνει πάνω από 2.700 τεκμήρια και συγκροτεί ένα συνεκτικό και πολυδιάστατο σύνολο που τεκμηριώνει την εξέλιξη της επιστήμης, της τεχνολογίας και της βιομηχανικής παραγωγής. 

Η συλλογή καλύπτει ένα ευρύ φάσμα αντικειμένων και τεχνουργημάτων, από την αρχαία ελληνική τεχνολογία έως σύγχρονες εφαρμογές, αποτυπώνοντας τη διαχρονική σχέση ανθρώπου και τεχνολογίας. Περιλαμβάνει εξαρτήματα, εργαλεία, επιστημονικά όργανα και οικιακές ή τεχνολογικές συσκευές — από υπολογιστικές μηχανές, γραφομηχανές και φωτογραφικές μηχανές έως συσκευές τηλεπικοινωνιών, ραδιοφωνίας, προβολής εικόνας και αναπαραγωγής ήχου — που φωτίζουν τόσο την εξέλιξη των τεχνολογικών μέσων όσο και τις πρακτικές χρήσης τους. 

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε θεματικές ενότητες όπως οι μεταφορές (εναέριες, επίγειες και σιδηροδρομικές), η ενέργεια, η ιατρική τεχνολογία, η ναυσιπλοΐα, η βιομηχανία και η κλωστοϋφαντουργία, καθώς και οι τηλεπικοινωνίες και η πληροφορική. Σημαντική είναι επίσης η παρουσία επιστημονικών και μετεωρολογικών οργάνων, τοπογραφικού εξοπλισμού και αντικειμένων που σχετίζονται με την καθημερινή ζωή, αναδεικνύοντας τη διάχυση της τεχνολογίας σε πολλαπλά πεδία δραστηριότητας. 

Οι επιμέρους συλλογές — όπως οι υπολογιστικές μηχανές, τα αντικείμενα προβολής εικόνας, τα επιστημονικά όργανα, οι συσκευές ήχου και τα τεκμήρια τηλεπικοινωνιών — συγκροτούν ένα πλούσιο τεκμηριωτικό περιβάλλον που επιτρέπει τη μελέτη της τεχνολογικής εξέλιξης μέσα από διαφορετικές οπτικές.