Το έργο εικονίζει τον μακεδονομάχο Παύλο Μελά στην Καστοριά μαζί με τους άνδρες του. Ο ίδιος στέκεται ευθυτενής και κοιτά τον θεατή κρατώντας το όπλο του. Το έργο φέρει επιγραφή που δίνει περισσότερες λεπτομέρειες για τη σκηνή. Ο Θεόφιλος (1867-1934) δημιούργησε πλήθος έργων με ηρωικά θέματα, πολεμικές σκηνές και ήρωες κυρίως από την Επανάσταση του 1821 σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Πρότυπά του ήταν λαϊκές χρωμολιθογραφίες, όπου είχαν διαμορφωθεί και παγιωθεί εικονογραφικοί τύποι ηρώων και μαχών. Πολλές φορές καταπιανόταν με το ίδιο θέμα, το οποίο επαναλάμβανε σε διάφορες εκδοχές και υλικά. Ήταν αυτοδίδακτος και υιοθέτησε ένα ύφος με αναφορές στη λαϊκή και τη βυζαντινή ζωγραφική (έλλειψη βάθους, ιερατική προοπτική. Ο Μελάς αποτελεί έργο που δημιούργησε ο ζωγράφος τα χρόνια παραμονής μου στον Βόλο (1897-1927), όπου ζωγράφιζε ευκαιριακά προκειμένου να κερδίσει τα προς το ζην.
(EL)