Ο ζωγράφος Βάλιας Σεμερτζίδης (1911-1983), ως μέλος του καλλιτεχνικού και κινηματογραφικού τμήματος του ΕΛΑΣ, όπου συμμετείχε μαζί με άλλους καλλιτέχνες (τους ομοτέχνους του Δημήτρη Μεγαλίδη, Δημήτρη Γιολδάση, Γιώργη Δήμου κ.ά. αλλά και τον φωτογράφο Σπύρο Μελετζή, με τον οποίο συνδέθηκε φιλικά) βρέθηκε στα βουνά της Ευρυτανίας, στις περιοχές υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης του βουνού, τους πρώτους δέκα μήνες του 1944. Κατά τη διάρκεια της εκεί παραμονής του, φιλοτέχνησε δεκάδες μικρά σχέδια, και αρκετές υδατογραφίες πάνω σε χαρτόνι, έργα όχι όμως μεγαλύτερα από 40 εκατοστά «για να μπορώ να τα κουβαλάω στην πλάτη. Διότι ανά πάσα στιγμή μπορούσε να έχουμε συναγερμό και να εγκαταλείψουμε τη θέση», σύμφωνα με τη διήγησή του στον Χρίστο Αλεξίου. Στα βουνά των Αγράφων ζωγράφισε σκηνές εμπνευσμένες από τη ζωή των κατοίκων αλλά και πολλά πορτρέτα είτε γνωστών προσώπων της Εθνικής Αντίστασης είτε απλών αγωνιστών. Ο νεαρός ελασίτης εμπίπτει στην τελευταία κατηγορία και, σύμφωνα με την ένδειξη πάνω στο έργο, φιλοτεχνήθηκε το 1944. Εικονίζεται ένας έφηβος, όχι μεγαλύτερος από 17 ετών, με στρατιωτική ενδυμασία: φορά χακί σακάκι και γκρι δίκοχο καπέλο με το σήμα του ΕΛΑΣ, έχει πάνω του περασμένες διαγώνια τις γεμιστήρες με τις σφαίρες και στην πλάτη κρεμασμένο το ντουφέκι. Το σχέδιο είναι απλό αλλά ακριβές και έμφαση δίνεται τόσο στα ρούχα όσο και στο νεανικό πρόσωπο. Όμως, η έκφραση είναι μάλλον ξύλινη: ο νεαρός αντιμετωπίζεται σαν σύμβολο παρά σαν πραγματικό πρόσωπο. Πίσω του το τοπίο αποδίδεται τελείως αφαιρετικά, πινελιές που περιγράφουν αόριστα δέντρα και βράχια, στην πραγματικότητα όμως γεμίζουν απλώς το χαρτί με χρώμα. Ο Σεμερτζίδης σχεδίαζε μια μνημειακή σύνθεση με θέμα έναν νέο αντάρτη. Ωστόσο, ο νεαρός ελασίτης δεν φαίνεται να αποτέλεσε τη βασική αναφορά του – ίσως το νεαρό της ηλικίας του να στάθηκε αποτρεπτικό για τον ζωγράφο, ιδίως μετά τα Δεκεμβριανά, στην Αθήνα, τότε που οι συνθήκες άλλαξαν ολοκληρωτικά για την Αριστερά, καθώς η χώρα ολίσθαινε προς τον Εμφύλιο Πόλεμο.
(EL)
.png){kind=logo}
1 JPEG
