Die zentrale Fußgängerstraße „Straße des 25. März“ endet am Freiheits- oder Chelmosplatz. Die alte Platane in der Mitte des Platzes ist verbunden mit vielen Geschichten der Befreiung unserer Heimat. Man sagt, dass in ihrem Schatten die Anführer der Revolution Zaimis, Fotilas und Petmezas geheime Planungen anstellten und den Unabhängigkeitskampf vorbereiteten. Diese Männer und der Baum wurden in einem Volkslied verewigt:
„In der Mitte Kalavrytas, unter der Platane
Saßen drei Alte, alle waren sie Hauptmänner
Zaimis und Petmezas und Hauptmann Fotilas.
Sie hielten Rat, um Krieg zu beginnen“
Der Freiheitsplatz ist auch verbunden mit einem anderen Kampf, jenem gegen den Nationalsozialismus. Seit Sommer 1943 hatte sich der Widerstand gegen die Eroberer verstärkt. Die deutschen und italienischen Truppen führten gemeinsam das „Unternehmen Wytina“ (28.08.-06.09.1943) durch, um die Widerstandsgruppen im Großraum Kalavryta zu lokalisieren und zu bekämpfen. Die Deutschen brannten das des Widerstands verdächtigte Dorf Ano Soudena nieder. Sie nahmen das Widerstandsmitglied Konstantinos Pavlopoulos fest, weil er eine ungeladene Waffe getragen hatte, und hängten ihn an der Platane auf dem Freiheitsplatz vor seinen Mitkämpfern zur Abschreckung.
Sein Bruder Ioannis Pavlopoulos erinnert sich: „Meine Mutter Andromachi kehrte ihr Lebtag nicht mehr an diesen Ort zurück. Ich erinnere mich, dass sie sagte: „Ist die Platane noch nicht vertrocknet?““
(DE)
Η κεντρική πεζοδρομημένη οδός 25ης Μαρτίου καταλήγει στην πλατεία Ελευθερίας ή πλατεία Χελμού. Ο αιωνόβιος πλάτανος που βρίσκεται στο κέντρο της πλατείας είναι συνδεδεμένος με ιστορίες για τη λευτεριά της πατρίδας. Λένε λοιπόν ότι στην σκιά του πλατάνου κάθονταν οι μπροστάρηδες της Επανάστασης Ζαΐμης, Φωτήλας και Πετμεζάς και συζητούσαν για την τύχη της πατρίδας και για τον αγώνα. Οι τρείς αγωνιστές και ο πλάτανος γίνανε από τότε θρύλος που τραγουδιέται από τα χείλη των Ελλήνων:
Στη μέση τα Καλάβρυτα, στον πλάτανο απουκάτου
τρεις γέροντες καθοσανται και οι τρεις καπεταναίοι
Ζαΐμης, και Πετιμεζάς κι ο καπετάν Φωτήλας
Συμβούλιο εκάνανε ν’ αρχίσουν το σεφέρι.
(Νώντα Περ. Σακελλαρόπουλου, Τα Καλάβρυτα-Δημοτικά Τραγούδια, Πάτρα 1985)
Η πλατεία Ελευθερίας είναι συνδεδεμένη και με έναν ακόμα αγώνα, τον αγώνα κατά του ναζισμού. Από το καλοκαίρι του ’43 η αντίσταση κατά του κατακτητή έχει φουντώσει. Τα γερμανικά και ιταλικά κατοχικά στρατεύματα πραγματοποιούν από κοινού την «Επιχείρηση Βυτίνα» (28 Αυγούστου- 6 Σεπτεμβρίου 1943) για να εντοπίσουν και να καταδιώξουν δυνάμεις της Αντίστασης που έχουν τη βάση τους στην ευρύτερη περιοχή των Καλαβρύτων. Οι Γερμανοί κατακαίνε τα Άνω Σουδενά που ήταν από τα προπύργια της Εθνικής αντίστασης στην περιοχή των Καλαβρύτων και συλλαμβάνουν τον νεαρό Κωνσταντίνο Παυλόπουλο, μέλος της Εθνικής Αντίστασης, και τον απαγχονίζουν σε πλάτανο της Πλατείας του Χελμού για παραδειγματισμό υποχρεώνοντας τους κατοίκους να παρακολουθήσουν το αποτρόπαιο θέαμα.
«Η μάνα μου, η κυρα-Ανδρομάχη», όπως αφηγείται ο αδελφός του Γιάννης Παυλόπουλος, «ποτέ δεν πέρασε, όσο ζούσε, από εκείνο το σημείο. Θυμάμαι που ‘λεγε μόνο :
• Καλά, δεν ξεράθηκε ακόμη εκείνος ο πλάτανος; »
(EL)
The central pedestrian street, called 25th of March Street, ends at the Liberty or Chelmos Square. The perennial plane tree in the center of the square in linked with stories about the independence of our homeland. It is said that under its shadow, the leaders of the Greek Revolution Zaimis, Fotilas, and Petmezas would plot and prepare the battle for independence. These three men and the tree became a song in the lips of the Greek people:
“In the middle of Kalavryta, under the plane tree
Three elders were sitting, all three were captains
Zaimis and Petmezas, and captain-Fotilas.
A council they held, to raise a war”.
The Liberty Square is also linked to one more struggle, the one against the nazism. Since the summer of '43, resistance against the conqueror has intensified. The German and Italian occupation troops jointly carry out "Operation Vytina" (28 August-6 September 1943) to locate and pursue the Resistance forces based in the wider area of Kalavryta. The Germans burn down Ano Soudena, a suspected rebellion village. They arrest Konstantinos Pavlopoulos, a member of the National Resistence for carrying an unloaded weapon and hang him on the plane tree of the Liberty Square in front of the compatriots as an example.
His brother, Giannis Pavlopoulos, remembers: “My mother, Andromache never went to that point again, all her life. I recall that she would only say ‘Hasn’t this plane tree dried up yet?”.
(EN)
1 PNG
