Το ζήτημα της σχέσης μεταξύ αρχαίας φιλοσοφίας και πολιτικής, που μας απασχολεί εδώ, εκκινεί από την πνευματική συζήτηση που γίνεται στην Αθήνα κατά τον 5ο και 4ο αι. π.Χ. Η συζήτηση αυτή φαίνεται πως συνοδεύει την ανάδυση μιας νέας ατομικότητας, η οποία σημαδεύεται από την ανακάλυψη της τραγικότητας της ψυχής. Μέσα σε αυτή την πνευματική κίνηση γίνεται πολύ έντονα αισθητή η ανάγκη επαναπροσδιορισμού του ενδιαφέροντος για την πολιτική, σε όλη της την ιστορική ασάφεια και την ηθική ιδανικότητα. Ο Αριστοφάνης, ο Θουκυδίδης, ο Ευριπίδης, ο Γοργίας και, προφανώς, ο ίδιος ο Πλάτων δείχνουν ζωηρό ενδιαφέρον να ορίσουν την πιθανότητα (ή μη) ενός διαλόγου ανάμεσα στη φιλοσοφία και την πολιτεία, ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό, τη δικαιοσύνη και το ατομικό συμφέρον, το άτομο και το σύνολο. Η λύση που προτείνει ο Πλάτων αποκαλύπτει την πολυπλοκότητα και τη θεωρητική διατύπωση που είναι χαρακτηριστικές του στοχασμού του: ο φιλόσοφος που φυλάγεται από την κακοκαιρία, κρυμμένος πίσω από το τείχος του «ακαδημεισμού» (Πολ., 496 d) είναι ο ίδιος που, προκειμένου να «μην φανεί στον ίδιο του τον εαυτό πως είναι μόνο λόγια» (μη δοξαιμί ποτέ εμαυτώ παντάπασι λόγος μόνον ατεχνώς είναι τις, Ζ Έπιστ., 328 c), αναχωρεί για το αβέβαιο εγχείρημα των Συρακουσών.
(EL)
1 PDF
