«Νάμουν το Μάη μπιστικός τον Αύγουστο δραγάτης / και στην καρδιά του χειμωνιού νάμουνα κρασοπούλος. / Μα πλιο καλά ταν νάμουνα αρματολός και κλέφτης. / Αρματολός μεσ’ τα βουνά και κλέφτης μεσ’ τους κάμπους, / νάχα τα βράχια αδέρφια μου τα δέντρα συγγενάδια / να με κοιμάν οι πέρδικες να ξυπνάν τ’ αηδόνια / και στην κορφή της λιάκουρας να κάνω το σταυρό μου / μα τρώγω Τούρκικα κορμιά σκλάβο να μη με λένε». Αυτό είναι το κλέφτικο δημοτικό τραγούδι που εικονογραφεί εδώ ο Σπύρος Βασιλείου (1903-1985) σε ένα από τα εικονογραφημένα χειρόγραφα που είχε φιλοτεχνήσει κατά τη διάρκεια της Κατοχής και κυκλοφορούσαν κρυφά, τονώνοντας το εθνικό αίσθημα. Ζωγράφος και αγιογράφος, ο Βασιλείου, είχε γεννηθεί στο Γαλαξίδι και είχε σπουδάσει στη Σχολή Καλών Τεχνών με δάσκαλο τον Νίκο Λύτρα. Είχε κάνει έντονη την παρουσία του στα εικαστικά πράγματα κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου και κατά τη διάρκεια της Κατοχής χάραξε πλήθος ξυλογραφιών είτε με αντιστασιακό περιεχόμενο που κυκλοφορούσαν παράνομα, είτε με αλληγορικό που δημοσιεύονταν σε περιοδικά όπως η Νέα Εστία. Για το λόγο αυτό ονομάστηκε «ο χαράκτης των πέντε ετών». Παράλληλα, τόσο αυτός όσο και άλλοι δημιουργοί, κυκλοφόρησαν εικονογραφημένα χειρόγραφα, με στίχους από δημοτικά τραγούδια και από έργα του Σολωμού, του Σικελιανού κ.ά. Μάλιστα, τον Μάρτιο του 1945 η πρώτη εικαστική έκθεση που έγινε στην απελευθερωμένη Αθήνα ήταν στο κατάστημα των Αδελφών Αετοπούλων στο Κολωνάκι, όπου ο Βασιλείου και ο επιστήθιος φίλος του, Αγήνωρ Αστεριάδης εξέθεσαν ξυλογραφίες, εικονογραφημένα χειρόγραφα και λευκώματα από τα χρόνια της Κατοχής. Στο συγκεκριμένο έργο, ο Βασιλείου απεικονίζει έναν νέο τσοπάνη (έναν μπιστικό) να κάθεται πάνω σε έναν βράχο και να παίζει φλογέρα. Μπροστά στον βράχο κάθονται οικατσίκες του και γύρω του πετούν πουλιά. Στο δέντρο δεξιά κρέμεται το δισάκι του, αλλά σε εκείνο αριστερά τα όπλα του αρματολού, ο οποίος μέσα στα χρόνια της Κατοχής θα πρέπει να ταυτιστεί με τον αντάρτη που πολεμάει τον Γερμανό κατακτητή στα βουνά.
(EL)
.png){kind=logo}
1 JPEG
