Κορυσχάδες

Κορυσχάδες (EL)

Βάλιας Σεμερτζίδης (EL)

Στις αρχές του 1944 ο Βάλιας Σεμερτζίδης (1911-1983) ανέβηκε στο βουνό. Μαζί με τους ζωγράφους Γιώργη Δήμου, Ηλία Φέρτη, Δημήτρη Μεγαλίδη, Δημήτρη Γιολδάση, τον νεαρό Πάνο Σαραφιανό και τον φωτογράφο Σπύρο Μελετζή αποτέλεσαν μέλη του καλλιτεχνικού και κινηματογραφικού τμήματος του ΕΛΑΣ. Ο ζωγράφος θα παρέμενε στα βουνά της Ευρυτανίας μέχρι τον Οκτώβριο του 1944 και την απελευθέρωση, όταν και θα επέστρεφε οριστικά στην Αθήνα. Κατά τη διάρκεια της δεκάμηνης παραμονής του στο βουνό, φιλοτέχνησε δεκάδες μικρά σχέδια, σκίτσα και σκαριφήματα, καθώς και μερικά μεγαλύτερα σχέδια με χρώμα (υδατογραφίες), όχι μεγαλύτερα από 40 εκατοστά «για να μπορώ να τα κουβαλάω στην πλάτη. Διότι ανά πάσα στιγμή μπορούσε να έχουμε συναγερμό και να εγκαταλείψουμε τη θέση», όπως διηγούνταν αργότερα ο ίδιος στον Χρίστο Αλεξίου. Το τοπίο από τις Κορυσχάδες Ευρυτανίας εντάσσεται ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο. Ο ζωγράφος στέκεται στην άκρη μιας πλαγιάς και ατενίζει το άγριο, ορεινό τοπίο. Καθώς η πλαγιά χαμηλώνει, στο δεύτερο επίπεδο, διακρίνονται τα σπίτια του χωριού χαμένα μέσα στο πράσινο. Στο βάθος, το βουνό Βελούχι (Τυμφρηστός) υψώνεται σαν τείχος, προστατεύοντας, συμβολικά και πραγματικά, από τον έξω κόσμο. Το σχέδιο είναι απλό και λιτό, με μνήμες από τη λαϊκή και τη βυζαντινή τέχνη, αλλά χωρίς να υιοθετεί την αντιρεαλιστική τους θέση. Το χρώμα, επίσης, παρ’ ότι βρισκόμαστε στο αποκορύφωμα της άνοιξης, είναι μάλλον μουντό – αποτέλεσμα μάλλον του άγριου τοπίου παρά της βούλησης του ζωγράφου, μολονότι η φύση αποδίδεται οργιώδης. Το έργο έγινε στις 22 Μαΐου του 1944 και ενώ ο Σεμερτζίδης είχε περάσει ήδη αρκετό καιρό στα βουνά και είχε εξοικειωθεί με το τοπίο. Ήταν οι μέρες που πραγματοποιούνταν στο χωριό το Εθνικό Συμβούλιο της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), της περίφημης «κυβέρνησης του βουνού» (14-27 Μαΐου 1944). Μάλιστα, για τις ανάγκες του Συμβουλίου ο Σεμερτζίδης και άλλοι ζωγράφοι είχαν φιλοτεχνήσει τοιχογραφίες στο δημοτικό σχολείο του χωριού, που αργότερα καλύφθηκαν με ασβέστη και καταστράφηκαν. Δεν αποκλείεται αυτή η πανοραμική άποψη του χωριού να σχετίζεται με το Εθνικό Συμβούλιο, ως καταγραφή δηλαδή όχι απλώς του τοπίου αλλά της ιστορικής τοποθεσίας, άμεσα συνδεδεμένης με τα εκεί συντελούμενα γεγονότα. (EL)

ζωγραφική (EL)

μολύβι και υδατογραφία σε χαρτί (EL)

65 × 42 εκ. (EL)

1944 (EL)

Πολιτισμός (κουλτούρα) (EL)

Image

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.el

Museum of Modern Greek Art Phodes

Museum of Modern Greek Art Rhodes Digital Collection