Αξιωματικός Ντέην ( Dein )
Μετά την ήττα της Τουρκίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ( 1918 ), η παρουσία του στόλου των συμμαχικών δυνάμεων της ΑΝΤΑΝΤ είναι έντονη στα παράλια της Μικράς Ασίας.
Στην παραλία της Αρετσούς ναυλοχεί Αγγλικό αντιτορπιλικό του οποίου ο Άγγλος πλοίαρχος Patoyrel διαμένει στο Παλιόκαστρο. Το 1922, μετά την ήττα του Ελληνικού στρατού, οι εξελίξεις γίνονται άσχημες για τους Έλληνες της Μικράς Ασίας. Το Ελληνικό εκστρατευτικό σώμα της Μικράς Ασίας καταρρέει. Η καταστροφή και ο εκπατρισμός του Ελληνικού πληθυσμού είναι πολύ κοντά.
Τούρκοι Τσέτες φθάνουν στα υψώματα του Παλιόκαστρου και ο Ρεφέτ Πασάς καταλαμβάνει τη Νικομήδεια.Ο Βόσπορος και η Προποντίδα
σχεδόν άδεια από συμμαχικά καράβια.
Οι Έλληνες προσπαθούν με κάθε μέσον να φύγουν για την Ελλάδα. Οι Ρύσιοι πρόλαβαν εγκαίρως να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, τα κτήματά τους, την πατρίδα τους, χάρη στον αλτρουϊσμό που επέδειξε ένα γενναίο παλικάρι ο Dein (Ντέην), που φέρεται ως Δανός η κατ’ άλλους Κύπριος και ήταν διερμηνέας του Άγγλου πλοιάρχου Patoyrel.
Τα μεσάνυχτα της 21 Σεπτεμβρίου 1922, μετά την ήτα του Ελληνικού εκστρατευτικού σώματος της Μικράς Ασίας, ο κεμαλικός στρατός παραβιάζει την ουδέτερη ζώνη και φθάνει κοντά στο Παλιόκαστρο.
O Ντέην, γνωρίζοντας τις προθέσεις των προελαυνόντων Τούρκων, σπεύδει μαζί μ’ έναν συνοδό του τη νύχτα της 21 / 9 / 1922 έφιππος στην Αρετσού και ενημερώνει τους κατοίκους, για τον κίνδυνο που διατρέχουν. Έντρομοι οι κάτοικοι της Αρετσούς προλαβαίνουν να αποχωρήσουν εγκαταλείποντας την αγαπημένη τους Πατρίδα και μια μεγάλη σφαγή αποφεύγεται. Το πρωί μαθαίνουν τη θλιβερή είδηση. Στον δρόμο για την επιστροφή, στήνουν ενέδρα στον Ντέην οι Τούρκοι και τον σκοτώνουν μαζί με το συνοδό του. Οι Ρύσιοι κηδεύουν με επισημότητα και με όσες τιμές μπορούν εκείνες τις δύσκολες ώρες τον Ντέην. Και τον ευγνωμονούν μέχρι σήμερα. Ο Ντέην έμεινε αλησμόνητος στη μνήμη όλων όσων ξεριζώθηκαν από την πατρική γη αλλά και στη μνήμη των νεότερων κατοίκων του Νέου Ρυσίου και της Νέας Αρετσούς.
Officer Dane ( Dane) After the defeat of Turkey in World War I ( 1918 ), the presence of the fleet of the allied forces of the ADAD is strong on the coast of Asia Minor. On the beach of Aretso, an English destroyer is moored on the beach of Aretsou whose English captain Patoyrel is staying in Paleokastro. In 1922, after the defeat of the Greek army, developments become bad for the Greeks of Asia Minor. The Greek expeditionary force in Asia Minor collapses. The destruction and expatriation of the Greek population is very close. Turkish Chetniks reach the heights of Paleokastro and Reft Pasha occupies Nicomedia; the Bosphorus and the Propontis are almost empty of allied ships. The Greeks are trying by all means to flee to Greece. The Rysians were in time to leave their homes, their estates, their homeland, thanks to the altruism shown by a brave lad Dein (Dein), who is reported to be Danish or otherwise Cypriot and was an interpreter for the English captain Patoyrel. At midnight on 21 September 1922, after the Greek expeditionary force of the Asia Minor, the Kemalist army breached the neutral zone and arrived near Paleokastro. Dane, knowing the intentions of the advancing Turks, rushed with an escort on horseback to Aretsou on the night of 21/9/1922 and informed the inhabitants of the danger they were in. Frightened, the inhabitants of Aretsou are able to leave, abandoning their beloved homeland, and a great disaster is avoided. In the morning they learn the sad news. On the way back, Dane is ambushed by the Turks and killed along with his escort. The Rysians give Dane a solemn funeral with as much honour as they can in those difficult hours. And they are grateful to this day. Dane is unforgettable in the memory of all those who were uprooted from their father's land and in the memory of the newer inhabitants of Neos Rysion and Nea Aretsou.
Πόλη/χωριό/οικισμός
1 JPEG