Αντιμήνσιο. Χαλκογραφία τυπωμένη σε ύφασμα. 1846 (;). Αθήνα. Χαράκτης: άγνωστος. Συλλογή Ντ. Παπαστράτου.
Στο κέντρο εικονίζεται ο Σταυρός και ο Επιτάφιος Θρήνος. Ο Ιωσήφ και ο Νικόδημος ανασηκώνουν πάνω από τη λάρνακα το σεντόνι με το νεκρό Χριστό, ο Ιωάννης βαστάει το αριστερό χέρι του Χριστού, η Παναγία, η Μαγδαληνή και η Σαλώμη θρηνούν. Κάτω από την παράσταση η επιγραφή: ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΘΡΗΝΟΣ. Γύρω από τον Επιτάφιο Θρήνο εικονίζονται, σε μικρά πλαίσια, στις γωνίες οι ευαγγελιστές με τα αποκαλυπτικά τους σύμβολα, επάνω τα ΚΑΡΦΙΑ, Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, Η Αγία Τριάς, Ο ΔΕΙΠΝΟΣ Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ και οι ΚΛΙΜΑΚΕΣ, αριστερά ΟΙ ΜΑΣΤΙΓΕΣ, η Σταύρωση και Ο ΑΛΕΚΤΟΡ, και δεξιά ο ΓΟΛΓΟΘΑΣ, Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ και Ο ΑΓΙΟΣ ΤΑΦΟΣ. Κάτω η επιγραφή ΑΝΤΙΜΙΝΣΙΟΝ ΙΕΡΟΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Κάτω, εκτός πλαισίου, η επιγραφή: Μνήσθητι Κύριε εν τη βασιλεία σου του Δαπανήσαντος Διονυσίου Ιερομονάχου Πύρρου και των γονέων. Εν Αθήναις 1846(;). Τμήμα της επιγραφής, συμπεριλαμβανομένης και της χρονολογίας, είναι δυσανάγνωστο.
Τα αντιμήνσια είναι λειτουργικά άμφια που αντικαθιστούν την Αγία Τράπεζα για την τέλεση της Θείας Ευχαριστίας σε ναό που δεν έχει ακόμη καθιερωθεί ή οπουδήποτε αλλού χρειαστεί. Η ονομασία τους προέρχεται από τα λατινικά–antimensa–που σημαίνει «αντί τράπεζας». Σήμερα χρησιμοποιούνται και ως κάλυμμα της Αγίας Τράπεζας τη στιγμή της τέλεσης του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας.
(EL)
Copper engraving printed on cloth. 1846 (?). Athens. Engraver: unknown. Dori Papastratos Collection.
The representation of the Cross and the Lamentation at the Tomb in the centre of the cloth includes six holy figures. Joseph and Nicodemos are laying Christ in the coffin, John holding his left arm while, right, the Virgin Mary, Mary Magdalene and Salome weep over him; Small medallions in the border around the Lamentation portray the evangelists in the four corners and various insctruments and symbols of the Passion (top, left and right); at the top, the Nativity of Christ, the Holy Trinity and the Last Supper; left, the Crucifixion, and right, the Resurrection. The inscription of the cloth, which is partially illegible, mentions the donor (the priest-monk Dionysios), the place (Athens) and the date (1846 ?).
Antimensia are liturgical cloths, which are used as an altar for the Eucharist service in a church that has not yet been consecrated or anywhere else where there is no altar-table. The word comes from the Latin and means “instead of a table”. Nowadays they are also used as an altar cover when the Eucharist is celebrated.
(EN)
1 JPEG
