Έργο της σειράς Αχελώος που συνιστά φωτογραφική καταγραφή της κατασκευής του φράγματος των Κρεμαστών Αιτωλοακαρνανίας (1962-65) από τον Κώστα Μπαλάφα και υλοποιήθηκε παράλληλα με την κινηματογράφηση μέρους των εργασιών. Η σειρά περιλαμβάνει ιστορικά ντοκουμέντα από την κατασκευή ενός γαιοφράγματος κολοσσιαίας κλίμακας για την Ελλάδα του '60, ενώ συγχρόνως αποτυπώνει τις συνέπειες της ανθρώπινης επέμβασης στον περιβαλλοντικό, κοινωνικό και πολιτισμικό ιστό της περιοχής. Ο Αχελώος έχει φωτογραφηθεί με έγχρωμα υλικά, δεδομένο που τον διαφοροποιεί από τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες με τις οποίες έγινε γνωστός ο καλλιτέχνης. Παρ’ όλα αυτά, εντάσσεται θεματογραφικά στο ευρύτερο έργο του ως μία ακόμα κοινωνικά ευαίσθητη καταγραφή των συνθηκών στην ελληνική ύπαιθρο τη μεταπολεμική περίοδο.
Με την αποπεράτωση του έργου στην περιοχή των Κρεμαστών κάποια χωριά επρόκειτο να σκεπαστούν από την τεχνητή λίμνη. Οι κάτοικοι υποχρεώθηκαν να τα εγκαταλείψουν έναντι συμβολικής αποζημίωσης μετοικώντας σε γειτονικές περιοχές ή χωριά του κάμπου. Κάποιοι έφτιαξαν πρόχειρες παράγκες σε μεγαλύτερο υψόμετρο για να παραμείνουν στο έργο. Πολλοί έδειξαν απροθυμία να φύγουν παρά την ανέχεια της ορεινής διαβίωσης και τις καταστροφικές πλημμύρες του ποταμού. Η διοίκηση του έργου έστειλε μπουλντόζες που τράνταζαν τα σπίτια, επιβάλλοντας στους ανθρώπους να φύγουν συσκευάζοντας τα απαραίτητα φορητά υπάρχοντά τους. Τα άδεια σπίτια γκρεμίζονταν. Οι φωτογραφίες αναδίδουν την αίσθηση διάλυσης κινηματογραφικού σκηνικού, όπως η συγκεκριμένη που περιγράφει ανάγλυφα τη διαδικασία εγκατάλειψης των γκρεμισμένων σπιτιών από τους ενοίκους τους. Τρεις γυναίκες με χειμερινά ρούχα και τσεμπέρια στο κεφάλι καθώς και ένας άντρας με λερωμένα ρούχα εργασίας τριγυρνούν ανάμεσα στα χαλάσματα. Κάποιοι φορτωμένοι με σακιά, άλλοι κοιτούν το κατεστραμμένο τοπίο, συνθέτοντας μαζί με το μισογκρεμισμένο σπίτι τη θλιβερή εικόνα του ξεριζωμού. Ο Μπαλάφας επιλέγει από προσωπικό ενδιαφέρον να αποτυπώσει όσα συνέβαιναν στο περιθώριο της κατασκευής του έργου. Έχει αφηγηθεί πως οι άνθρωποι της εταιρίας υπήρξαν απρόθυμοι να επιτρέψουν τη φωτογράφιση του ξεριζωμού, αναγκάζοντάς τον να ισχυριστεί πως είναι φωτογράφος του Υπουργείου Προεδρίας για να παραμείνει στην περιοχή. Εντούτοις, βεβαιώνει ότι η ΔΕΗ λειτούργησε αρκετά προσεκτικά, αποφεύγοντας καταχρηστικές καταστροφές και η κριτική του δεν στρέφεται κατά αυτής παρά συνιστά ένα στοχασμό για την εγγενώς πολεμική φύση της προόδου.
(EL)
1 JPEG
