Ο Εύμολπος, σύμφωνα με την πιο διαδεδομένη παράδοση, ήταν γιος του Ποσειδώνα και της Χιόνης, κόρης του Βορέα και της Ωρείθυιας. Επειδή, όμως, ήταν ο καρπός μιας παράνομης σχέσης, η Χιόνη, από φόβο για την αντίδραση του πατέρα της, πέταξε το βρέφος στη θάλασσα. Ο Ποσειδώνας, για να το προστατεύσει, το πήρε και το μετέφερε στην Αιθιοπία, όπου το παρέδωσε σε μια κόρη που είχε αποκτήσει με την Αμφιτρίτη, τη Βενθεσικύμη, η οποία και το ανέθρεψε. Αφού ο Εύμολπος μεγάλωσε, ο άντρας της θετής του μητέρας τον πάντρεψε με μια από τις κόρες τους. Όταν όμως προσπάθησε να βιάσει μια από τις αδελφές της συζύγου του, εξορίστηκε. Με τον γιο του Ίσμαρο πήγε τότε στον Θράκα βασιλιά Τεγύριο, ο οποίος έδωσε στον Ίσμαρο μία από τις κόρες του. Αργότερα ο Εύμολπος εκδιώχθηκε ξανά, καθώς συνωμότησε εναντίον του Τεγύριου. Κατέληξε στην Ελευσίνα, με τους κατοίκους της οποίας συνδέθηκε με φιλικούς δεσμούς. Όταν ο Ίσμαρος πέθανε, ο Τεγύριος τον ανακάλεσε στη Θράκη. Αφού συμφιλιώθηκαν, ο Εύμολπος διαδέχτηκε στον θρόνο τον Τεγύριο και έγινε βασιλιάς της Θράκης. Όταν ξέσπασε πόλεμος ανάμεσα στην Αθήνα και στην Ελευσίνα, βοήθησε τους Ελευσίνιους, φέρνοντας μεγάλη δύναμη από Θράκες στην Αττική. Ισχυριζόταν εξάλλου ότι η Αττική ήταν γη του πατέρα του. Ο θάνατος του Εύμολπου στη μάχη από τον Ερεχθέα, τον βασιλιά της Αθήνας, εξόργισε τον Ποσειδώνα, ο οποίος τον σκότωσε με την τρίαινά του. Με βάση άλλη παράδοση, ο Ποσειδώνας ζήτησε εκδίκηση από τον αδελφό του Δία, ο οποίος αποτελείωσε τον Ερεχθέα μ’ έναν κεραυνό. Σύμφωνα με τον Παυσανία, στη μάχη σκοτώθηκαν ο Ερεχθέας και ο γιος του Εύμολπου, Ιμμάραδος (τον οποίον άλλοι ταύτιζαν με τον Ίσμαρο). Στην Ακρόπολη των Αθηνών υπήρχε ένα σύμπλεγμα από δύο χάλκινους ανδριάντες, αντιμέτωπους ο ένας προς τον άλλο. Ο Παυσανίας υποστήριξε ότι ο ένας παρίστανε τον Ερεχθέα και ο άλλος τον Ιμμάραδο και ότι κάποιοι λανθασμένα νόμιζαν ότι παρίστανε τον Εύμολπο, αφού στην πραγματικότητα παρίστανε τον γιο του να μονομαχεί με τον Αθηναίο βασιλιά. Διαφορετικές παραδόσεις απέδιδαν στον συνδεδεμένο με τη Θράκη Εύμολπο την εγκαθίδρυση των Ελευσίνιων Μυστηρίων. Αυτός λέγεται ότι εξάγνισε τον Ηρακλή από τη δολοφονία των Κενταύρων, τον μύησε στις ιερές τελετές, ενώ του έμαθε ταυτόχρονα να τραγουδάει και να παίζει λύρα, μια που ο ίδιος ήταν δεξιοτέχνης. Μετά τον θάνατό του, ο νεότερος γιος του, Κήρυκας, επιφορτίστηκε με τη λατρεία της Δήμητρας, αναλαμβάνοντας ρόλο στις οργιαστικές τελετές. Μερικοί βέβαια θεωρούν πως ο Κήρυκας ήταν γιος της Αγραύλου και του Ερμή και επομένως δεν σχετιζόταν με τον Εύμολπο. Ο μύθος του Ερεχθέα και του Εύμολπου αφορά στην υποταγή των Ελευσινίων στους Αθηναίους, υποδηλώνοντας παράλληλα τη θρακική καταγωγή των Μυστηρίων, τον απόλυτο έλεγχο των οποίων οι Ελευσίνιοι διατήρησαν. Γενικά όμως οι συγγραφείς δεν συμφωνούν για το πρόσωπο του Εύμολπου, του ιδρυτή των Μυστηρίων. Μερικοί μάλιστα τον θεωρούν ένα πρόσωπο τελείως διαφορετικό από τον γιο της Χιόνης, καθώς ήταν, λένε, γιος της Δηιόπης και εγγονός του Τριπτόλεμου.
(EL)
According to the most common tradition, Eumolpus was the son of Poseidon and Chione, daughter of Boreas and Oreithyia. Fearing her father’s wrath (for the child was the fruit of an unlawful union), Chione threw him into the sea, to Poseidon. To ensure his safety, Poseidon carried him to Ethiopia and entrusted him to Benthesicyme, his daughter by Amphitrite. She raised him, and in due course her husband arranged for him to marry one of their daughters. One day, however, he molested one of her sisters and was banished. He and his son Ismarus went to Thrace, where King Tegyrius gave Ismarus one of his daughters as a bride. Eumolpus was later exiled for plotting against Tegyrius; this time he went to Eleusis, where he had friends. When Ismarus died, Tegyrius called him back to Thrace; they were reconciled, and Eumolpus eventually inherited Tegyrius’ throne. When war broke out between Athens and Eleusis, he went to the aid of the Eleusinians with a strong body of troops, proclaiming that Attica was his father’s native land. He was killed in battle by Erechtheus, king of Athens, which so enraged Poseidon that he slew him with his trident; by another account, Poseidon asked his brother Zeus to avenge his son’s death, which he promptly did, with a thunderbolt. According to Pausanias, Erechtheus killed both Eumolpus and his son Immaradus (whom others take to be Ismarus). On the Acropolis in Athens there was a bronze sculpture with two facing figures, which Pausanias said represented Erechtheus and Immaradus but that others mistakenly identified the subject as Eumolpus in single combat with the Athenian king, when in fact it was his son. Various traditions credit Eumolpus, the Thracian, with the founding of the Eleusinian Mysteries. It was he, they say, who purified Heracles after the murder of the Centaurs, who initiated him into the sacred rites, and who taught him to play the lyre, an art in which he was highly skilled. After his death, his younger son, Ceryx, took over responsibility for the cult of Demeter, assuming a role in the orgiastic rites; some sources, however, say that Ceryx was the son of Agraulus and Hermes and therefore has no connection with Eumolpus. The legend of Erechtheus and Eumolpus has to do with the Athenian subjugation of the Eleusinians, but at the same time implies a Thracian origin for the Mysteries, which remained under absolute Eleusinian control. In general, however, the sources do not agree on the figure of Eumolpus, the founder of the Mysteries. Some, indeed, think him an entirely different person from the son of Chione, identifying him as the son of Deiope and grandson of Triptolemus.
(EN)