Ο Διόνυσος ήταν γιος του Δία και της Σεμέλης, κόρης του βασιλιά της Θήβας, Κάδμου, και ένας από τους σημαντικούς θεούς της Αρχαίας Ελλάδας. Η Σεμέλη κεραυνοβολήθηκε, όταν, ύστερα από προτροπή της Ήρας, ζήτησε να δει όλο το μεγαλείο του θεϊκού εραστή της. Ο Δίας, προκειμένου να σώσει το παιδί που ήδη η Σεμέλη κυοφορούσε, το πήρε και το έραψε στον μηρό του μέχρι τη μέρα της γέννησής του. Σύμφωνα με διαδεδομένη παράδοση, για να προστατευτεί από την οργή της Ήρας, ο μικρός Διόνυσος ανατράφηκε στη Νύσα από Νύμφες, περιοχή που άλλοι την τοποθετούν στο όρος Ελικώνα, άλλοι στη Θράκη και Μακεδονία, άλλοι στην Ασία και άλλοι στην Αφρική. Νύσα ονομαζόταν και μια από τις Νύμφες που τον μεγάλωσαν. Το πρώτο συνθετικό του ονόματός του θεωρείται βέβαιο ότι προέρχεται από το Ζευς (γενική Διός). Ως προς το δεύτερο συνθετικό, η πιο αληθοφανής από τις πολλές υποθέσεις που έχουν διατυπωθεί το συνδέει με τη Νύσα. Ονομαζόταν επίσης Βάκχος και ήταν κατά κύριο λόγο ο θεός του κρασιού, του γλεντιού, της βλάστησης και της γονιμότητας. Θεωρούνταν ακόμη προστάτης του δράματος, καθώς αυτό αναπτύχθηκε στα πλαίσια των λατρευτικών του εορτών. Προς τιμήν του διοργανώνονταν μεγαλοπρεπείς γιορτές σε πολλές ελληνικές πόλεις, όπως τα «Μεγάλα Διονύσια», τα «Κατ’ αγρούς Διονύσια», τα «Λήναια», και τα «Ανθεστήρια», ενώ αργότερα η λατρεία του μεταφέρθηκε και στη Ρώμη. Του αποδίδονταν πολυάριθμα επίθετα, σημαντικότερα από τα οποία ήταν «Ελευθέριος» ή «Λυαίος», αυτός που απελευθερώνει από τα πάθη και τα βάσανα, «αιγοβόλος», στον οποίο θυσιάζονται οι κατσίκες, «χθόνιος», που ανήκει στη γη, και «οινοδότης», που προσφέρει οίνο. Έφερε ως έμβλημα τον φαλλό, τον θύρσο ή τη δάδα, και συνοδευόταν από Μαινάδες, Σατύρους και Σιληνούς. Άλλωστε χαρακτηριστικό στοιχείο της διονυσιακής λατρείας ήταν η έκσταση, η οργιαστική φρενίτιδα, η ένθεη μανία και ο ενθουσιασμός, τα οποία οδηγούσαν στην ένωση του πιστού με τον θεό. Γνωστός ήδη από τη μυκηναϊκη εποχή και γεμάτος ταξίδια και περιπλανήσεις σε διάφορα μέρη, όπως η Αίγυπτος, η Συρία, η Φρυγία, η Ινδία, ο θεός συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη θρακική γη και τους ανθρώπους της. Στο Παγγαίο όρος μάλιστα βρισκόταν το ξακουστό ιερό του Διονύσου, το οποίο ήλεγχαν οι Σάτρες της Θράκης. Αξιοσημείωτος είναι ο μύθος με πρωταγωνιστές τον Διόνυσο και τον Λυκούργο, βασιλιά των Ηδωνών της Θράκης. Σύμφωνα με μια παραλλαγή, ο Λυκούργος προβάλλοντας λυσσαλέα αντίσταση στον Διόνυσο, επιτέθηκε στις Βάκχες που τον συνόδευαν και απείλησε τη ζωή του θεού, με αποτέλεσμα να τιμωρηθεί με παραφροσύνη. Σε κατάσταση μανίας κατακρεούργησε το ίδιο του το παιδί, θεωρώντας ότι κλαδεύει αμπέλι. Οταν ξαναβρήκε τη λογική του, διαπίστωσε ότι η χώρα του είχε πληγεί από σιτοδεία. Ο Διόνυσος έδωσε χρησμό ότι η ξηρασία θα παρέμενε, αν δεν θανατωνόταν ο Λυκούργος, έτσι οι Ηδωνοί τον μετέφεραν στο όρος Παγγαίο, όπου άγρια άλογα τον κατασπάραξαν.
(EL)
One of the most important gods of Ancient Greece, Dionysus was the son of Zeus and Semele, daughter of Cadmus, king of Thebes. Semele was killed by a lightning bolt when, at Hera’s instigation, she asked to see her lover in all his majesty. In order to save their unborn child, Zeus removed him from Semele’s body and sewed him into his thigh until it was time for him to be born. The prevailing tradition is that, to protect him from Hera’s wrath, the infant Dionysus was raised by the Nymphs of Nysa, a region placed by some on Mount Helicon, by others in Thrace or Macedonia, and by some accounts in Asia or Africa; Nysa was also the name of one of the Nymphs who cared for him. The first element of his name is confidently held to derive from Zeus (Dios in the genitive). As for the second part, the most likely of the many hypotheses that have been formulated associates it with Nysa.Dionysus, also called Bacchus, was chiefly the god of wine, of revelry, of vegetation and of fecundity, and was regarded in addition as the protector of the drama, which developed from his cultic revels. Great festivals were organized in his honor in many Greek cities, among them the Great Dionysia, the Rural Dionysia, the Lenaia, and the Anthesteria, while later his cult was also carried to Rome. He had a great many epithets, the most important being Eleuthereus or Lyaeus, “deliverer from care and sorrow”, Aegobolus, “to whom goats are sacrificed”, Chthonius, “belonging to the earth”, and Oenodotes, “wine-giver”. His emblems were the phallus, the thyrsus (a long staff entwined with ivy) and the torch, and he was always accompanied by a train of Maenads (or Bacchantes), Satyrs and Sileni. The Dionysiac cult was one of mystic ecstasy, orgiastic frenzy, divine mania and fervid enthusiasm, which led the follower to mystical union with the god. Known since Mycenaean times, a wanderer whose travels had encompassed Egypt, Syria, Phrygia and India, Dionysus was particularly associated with the land and people of Thrace. His famous sanctuary, guarded by the Thracian Satyrs, was on Mount Pangaeon. One noteworthy myth involves Dionysus and Lycurgus, king of the Edoni, a Thracian people. According to one version of the tale, in his rage against Dionysus Lycurgus attacked the Bacchantes and threatened the god’s life, for which he was punished with madness. While in that state he chopped up his son, thinking that he was cutting down a grapevine. When he came to his senses, he saw that the land was dry and hungry. When the oracle of Dionysus implied that the drought would remain until Lycurgus had been put to death, the Edonians carried him to Mount Pangaeon where he was torn to pieces by wild horses.
(EN)
Mountain(s)
1 JPEG