Μολυβδόβουλλο του εκκλησιαστικού αξιωματούχου Ηλία, διακόνου και κουβουκλεισίου, που βρέθηκε στα υπερώα του ναού της Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης.
Στον εμπροσθότυπο απεικονίζεται σταυρός περίτεχνος σε βαθμιδωτή βάση και διακοσμημένος με φυτικό κόσμημα. Ολόγυρα διαβάζουμε την επιγραφή επίκλησης «+Κ(ύρι)ε βοήθ[ει τῷ] σῷ δο[ύλῳ]».
Στον οπισθότυπο διαβάζουμε τη συνέχεια της επίκλησης «+Ἠλίᾳ διακόνο κ(αὶ) κουβουκλησίῳ».
Ο «κουβουκλείσιος» αρχικά ήταν ένας εκκλησιαστικός αξιωματούχος, επωμισμένος να μεταφέρει τη ράβδο του πατριάρχη ή του επισκόπου κατά τις μετακινήσεις τους. Ο τίτλος με τον χρόνο έγινε τιμητικός και δινόταν στον κατώτερο κλήρο, κυρίως σε διακόνους, ιερείς αλλά και σε μοναχούς. Ο κάτοχος της σφραγίδας Ηλίας, πιθανότατα ανήκε στη μητρόπολη Θεσσαλονίκης.
Στα υπερώα του ναού της Αγίας Σοφίας, όπου βρέθηκαν αρκετές σφραγίδες εκκλησιαστικών αξιωματούχων, φαίνεται ότι λειτουργούσε η διοίκηση και η γραμματεία της μητρόπολης Θεσσαλονίκης.
[Τσιλιπάκου-Π. Καμπάνης (επιστ.επιμ.), Εκ Θεσσαλονίκης Φως, Κατάλογος Έκθεσης, 31 Ιανουαρίου-4 Μαΐου 2014, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Θεσσαλονίκη 2014, 146 (75) (Μ. Πολυχρονάκη).
Ι. Γ. Λεοντιάδης, “Μολυβδόβουλλα του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης”, Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται 40, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών, Θεσσαλονίκη 2006, 187-8.
Σ. Κίσσας, «Μολυβδόβουλλα από τα υπερώα της Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης», SBS 2, Ουάσινγκτον D.C. 1990, 188, 4.
Ε. Κουρκουτίδου-Νικολαΐδου, Κατάλογος Έκθεσης “Θεσσαλονίκη – Ιστορία και τέχνη”, Αθήνα 1986, 101, IV 31.8]
(EL)
Εκκλησία
2 JPEG