Μολυβδόβουλλο του εκκλησιαστικού αξιωματούχου Φωτίου, διακόνου και χαρτοφύλακα, που βρέθηκε στα υπερώα του ναού της Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης.
Στον εμπροσθότυπο απεικονίζεται σταυρός σε βαθμιδωτή βάση, διακοσμημένος με φυτικό κόσμημα. Ολόγυρα διαβάζουμε την επιγραφή επίκλησης «+Κ(ύρι)ε βοήθη τό σό δούλο».
Στον οπισθότυπο αναγράφεται η συνέχεια, «+Φωτ(ίῳ) διακό(νῳ) καὶ χαρτοφύ(λακι)».
Ο «χαρτοφύλακας» ήταν εκκλησιαστικός αξιωματούχος, διάκονος κατά κανόνα, τον οποίο διόριζε ο πατριάρχης ή ο επίσκοπος ως υπεύθυνο για τη φύλαξη των εγγράφων του αρχείου της εκκλησίας. Είχε συνεπώς την ευθύνη του εκκλησιαστικού χαρτοφυλακίου. Ο «χαρτοφύλακας» απέκτησε μεγάλη σπουδαιότητα με την πάροδο των αιώνων, καθώς είχε στην ευθύνη του ένα πολυάριθμο προσωπικό γραμματέων.
Η σφραγίδα πιθανότατα ανήκε σε αξιωματούχο της μητρόπολης Θεσσαλονίκης.
Στα υπερώα του ναού της Αγίας Σοφίας, όπου βρέθηκαν αρκετές σφραγίδες εκκλησιαστικών αξιωματούχων, φαίνεται ότι λειτουργούσε η διοίκηση και η γραμματεία της μητρόπολης Θεσσαλονίκης.
[Α. Τσιλιπάκου-Π. Καμπάνης (επιστ.επιμ.), Εκ Θεσσαλονίκης Φως, Κατάλογος Έκθεσης, 31 Ιανουαρίου-4 Μαΐου 2014, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Θεσσαλονίκη 2014, 146, 76 (Μ. Πολυχρονάκη).
Ι. Γ. Λεοντιάδης, “Μολυβδόβουλλα του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης”, Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται 40, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών, Θεσσαλονίκη 2006, 184-5.
Σ. Κίσσας, «Μολυβδόβουλλα από τα υπερώα της Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης»,
SBS 2, Ουάσινγκτον D.C. 1990, 192-3, 8.
Ε. Κουρκουτίδου-Νικολαΐδου, Κατάλογος Έκθεσης “Θεσσαλονίκη – Ιστορία και τέχνη”, Αθήνα 1986, 101, IV 31.8]
(EL)
2 JPEG
