Πήλινο λυχνάρι. Είναι κατασκευασμένο από ανοιχτό καστανό πηλό, σε μήτρα και οι επιφάνειές του καλύπτονται με καστανό επίχρισμα. Έχει κυκλικό σώμα, κοντή προεξοχή για το φυτίλι (μυκτήρας), και μικρή συμπαγή λαβή με τριπλή ράβδωση που καταλήγει στη βάση σε ανάγλυφη ουρά ψαριού. Στη βάση εμπίεστο ανθρώπινο πέλμα (planta pedis) αποτελεί σήμα κατατεθέν του εργαστηρίου παραγωγής και δηλώνει την μικρασιατική του προέλευση, πιθανόν από την Έφεσο. Η άνω επιφάνεια του λυχναριού (δίσκος) φέρει οπή για το γέμισμα με λάδι και τον εξαερισμό και κοσμείται με ανάγλυφη παράσταση γυμνού φτερωτού έρωτα σε προφίλ που αναποδογυρίζει καλάθι με καρπούς. Η διακόσμηση του λυχναριού ολοκληρώνεται με φύλλα αμπέλου και σταφύλια. Τα λυχνάρια, είναι μικρά, εύχρηστα, από πηλό ή μέταλλο αντικείμενα, που φώτιζαν τα σπίτια, τη δουλειά, την όδευση, τις τελετές και τις γιορτές των ανθρώπων. Πρόκειται για κλειστά συνήθως δοχεία λαδιού κατασκευασμένα στον τροχό ή σε μήτρα, με μία ή περισσότερες προεξοχές για το φυτίλι και μικρές τρύπες για τον εξαερισμό και το γέμισμα με λάδι. Οι έρωτες αποτελούν ένα ιδιαίτερα αγαπητό θέμα στην τέχνη της όψιμης αρχαιότητας. Τους βρίσκουμε στη γλυπτική, τη μεγάλη ζωγραφική και τα έργα μικροτεχνίας, να πλαισιώνουν παραστάσεις με τους Ολύμπιους θεούς και να μεσολαβούν ανάμεσα σ’ αυτούς και τους ανθρώπους. Η παρουσία τους σε σκηνές καθημερινής ζωής (συμπόσια, τρύγος, παιχνίδια) δημιουργεί ατμόσφαιρα χαράς και ξεγνοιασιάς. Το θέμα υιοθετήθηκε από τη χριστιανική εικονογραφία εμπλουτισμένο με συμβολικό περιεχόμενο, καθώς οι έρωτες συνεχίζουν να γεφυρώνουν τον ανθρώπινο με το θεϊκό κόσμο, μετουσιωμένοι πια σε αγγέλους.
Ε. Μαρκή, Ε. Αγγέλκου, Μ. Χειμωνοπούλου," Τα λυχνάρια του επισκοπικού συγκροτήματος των Λουλουδιών", στο: Δ. Παπανικόλα-Μπακιρτζή, Ντ. Κουσουλάκου (επιμ.), Κεραμική της Ύστερης Αρχαιότητας από τον ελλαδικό χώρο (3ος-7ος αι. μ.Χ), Πρακτικά Επιστημονικής Συνάντησης, Θεσσαλονίκη, 12-16 Νοεμβρίου 2006, Θεσσαλονίκη 2010, τ. Α., σ. 211, εικ. 2
(EL)
Ερείπια
1 JPEG