use the files or the thumbnails according to the license: CC BY-NC 4.0
Attribution-NonCommercial
Πήλινη εφυαλωμένη κούπα με εγχάρακτη διακόσμηση
(EL)
Κούπα. Βάση χαμηλή, δακτυλιόσχημη με αποστρογγυλεμένη στεφάνη. Σώμα ημισφαιρικό, χείλος κάθετο, καμπύλο σχηματίζει γωνία με το σώμα. Στρώμα λευκού επιχρίσματος καλύπτει όλο το αγγείο εκτός της βάσης. Διακόσμηση εγχάρακτη εμπλουτίζεται με πράσινο και καφεκίτρινο χρώμα. Ελισσόμενες γραμμές εσωτερικά και εξωτερικά. Άχρωμη εφυάλωση καλύπτει το επίχρισμα. Ίχνη τριποδίσκου.
Ο όρος εφυαλωμένη κεραμική αναφέρεται σε πήλινα τέχνεργα καθημερινής χρήσης (πινάκια, κύπελλα, οινοχόες, σαλτσάρια κ.α.) που φέρουν υάλωμα στην εσωτερική κυρίως επιφάνεια που εξασφάλιζε την στεγανοποίηση του σκεύους αλλά και την ομαλοποίηση και στιλπνότητα της επιφάνειας του ώστε να αναδεικνύεται η υπάρχουσα διακόσμηση. Η εφυάλωση της βυζαντινής κεραμικής, με κύριο συστατικό το μόλυβδο, είναι είδος εφυάλωσης που αποκτά λάμψη και διαφάνεια σε χαμηλές θερμοκρασίες (700-800 βαθμούς Κελσίου) και εύκολα χρωματίζεται με οξείδια άλλων μετάλλων, όπως του χαλκού και του σιδήρου. Δείγματα της βυζαντινής εφυαλωμένης κεραμικής καλύπτουν χρονικά την περίοδο από τον 9ο έως τον 15ο αιώνα.
Γύρω στα 1200 υιοθετείται η μέθοδος ψησίματος των αγγείων με τριποδίσκους, μικρά πήλινα κατασκευάσματα με τρία μικρά ποδαράκια. Η παρεμβολή τους ανάμεσα στα εφυαλωμένα κεραμικά κατά τρόπο που τα ποδαράκια του τριποδίσκου να ακουμπούν στον πυθμένα του ενός αγγείου και στη βάση του επόμενου επιτρέπει το στοίβαγμά τους σε στήλες μέσα στο καμίνι χωρίς το φόβο να κολλήσουν μεταξύ τους κατά το ψήσιμο. Ο νεωτερισμός αυτός αυξάνει τη χωρητικότητα των καμινιών, οδηγεί στη μαζικοποίηση της παραγωγής και στην άνθηση τοπικών επαρχιακών κεραμικών εργαστηρίων.
Δ. Παπανικόλα-Μπακιρτζή, Βυζαντινά εφυαλωμένα κεραμικά. Η τέχνη των εγχαράκτων, Αθήνα 1999, σ. 17, 188-189
Α. Antonaras, Arts, Crafts and Trades in Ancient and Byzantine Thessaloniki, Archaeological, Literary and Epigraphic Evidence, Verlag des Romisch-Germanischem Zentralmuseums, betz-druck GmbH, Darmstadt 2016, σ. 69
(EL)
2 JPEG
