Εικόνα με την Παναγία Ελεούσα. Επάνω σε χρυσό βάθος, η Θεοτόκος εικονίζεται έως τη μέση, κρατώντας με τ’ αριστερό χέρι στην αγκαλιά της το Χριστό. Ταυτόχρονα, υψώνει το δεξί προς την κατεύθυνση του παιδιού, σε κίνηση δέησης. Ο Κύριος ευλογεί και κρατά κλειστό έγγραφο, τυλιγμένο σε ρολό. Επάνω από τη δεξιό ώμο της Παναγίας διακρίνεται μισοκατεστραμμένη η επωνυμία «Η Ελεούσα». Η παράσταση της Παναγίας στην εικόνα υιοθετεί με παραλλαγές τον εικονογραφικό τύπο της Οδηγήτριας, ο οποίος ονομάστηκε έτσι από τη θαυματουργή εικόνα της Μονής των Οδηγών στην Κωνσταντινούπολη. Χαρακτηριστική στην εικόνα μας είναι η στροφή της Παναγίας και η ελαφρά κλίση της κεφαλής της προς το Χριστό. Ο τελευταίος δεν κάθεται σχεδόν μετωπικά, όπως στον κανονικό τύπο της Οδηγήτριας, αλλά γυρίζει το σώμα και το κεφάλι προς τη μητέρα του. Ο συνδυασμός των στοιχείων αυτών απαντά σε εικόνες ήδη από τον 13ο αιώνα, αποκρυσταλλώνεται ωστόσο από τους κρητικούς καλλιτέχνες του 15ου αιώνα. Η Παναγία δεν φέρει στις εικόνες αυτές συγκεκριμένη επωνυμία, σε αρκετά ωστόσο κρητικά έργα του 16ου και 17ου αιώνα χαρακτηρίζεται, όπως και στην εικόνα μας, ως «Ελεούσα». Το επίθετο αυτό αποδίδεται και σε άλλο εικονογραφικό τύπο της Θεοτόκου, που κρατά το χέρι του Χριστού και ακουμπά το μάγουλό της στο δικό του. Τα τεχνοτροπικά γνωρίσματα της εικόνας, όπως οι ψηλές κορμοστασιές, οι έντονες αντιθέσεις φωτός και σκιάς στα πρόσωπα, καθώς και το ανάγλυφο πλαίσιό της που μιμείται σκοινί, παραπέμπουν σε βορειοελλαδικό εργαστήριο του δεύτερου μισού 16ου αιώνα.
(EL)
Icon with Panagia Eleousa. On a golden background, the Virgin is depicted to the waist, holding Christ in her left hand. At the same time, she raises her right hand in the direction of the child, in a motion of supplication. The Lord blesses and holds a closed document, rolled up. Above the right shoulder of the Virgin Mary, the name "Eleousa" can be seen, half damaged. The representation of the Virgin Mary in the icon adopts with variations the iconographic type of Hodegetria, which was so named after the miraculous icon of the Hodegon Monastery in Constantinople. Characteristic in our icon is the turn of the Virgin Mary and the slight inclination of her head towards Christ. Christ does not sit almost frontally, as in the normal type of the Hodegetria, but turns his body and head towards his mother. The combination of these elements appears in icons as early as the 13th century, but crystallized by the Cretan artists of the 15th century. The Virgin Mary does not have a specific name in these icons, however in several Cretan works of the 16th and 17th centuries she is characterized, as in our icon, as Eleousa (Merciful). This epithet is also attributed to another iconographic type of the Virgin, who holds Christ's hand and rests her cheek on his. The technical features of the image, such as the tall frames, the strong contrasts of light and shadow on the faces, as well as its embossed frame that imitates rope, refer to a northern Greek workshop of the second half of the 16th century.
(EN)
1 JPEG
