Οι Κάβειροι ήταν ελληνικές θεότητες μυστικιστικών τελετουργιών, όμως η προέλευση του ονόματός τους ποικίλλει. Κατά μια εκδοχή, οι Κάβειροι ήταν εκπρόσωποι των φυσικών δυνάμεων και η λέξη Κάβειροι προέρχεται από το ρήμα «καίω», ενώ άλλες εκδοχές αναφέρουν τη συγγένειά τους με τη φοινικική λέξη «Kabir» (μεγάλος) και τη σανσκριτική λέξη «Gawiras» (δυνατός). Οι Κάβειροι, αν και μεγάλοι θεοί της αρχαιότητας, λάμβαναν τον δευτερεύοντα ρόλο των ακολούθων των θεών (δαιμόνων) κατά τη διάρκεια των Mυστηρίων τους, υιοθετώντας τα ονόματα των θεών που υπηρετούσαν. Ο αριθμός των Καβείρων διαφοροποιείται από τους αρχαίους μυθογράφους από δύο μέχρι επτά. Σχεδόν πάντα στη γενεολογία τους εμπλέκεται ο θεός Ήφαιστος και η νύμφη Καβειρώ (κόρη του Πρωτέα και της Αγχινόης). Υπήρχαν και οι Καβειρίδες Νύμφες, κόρες ή αδελφές των Καβείρων. Κάποιοι ταυτίζουν τους Καβείρους με τον Ιασίονα και τον Δάρδανο, τα παιδιά του Δία και της Ηλέκτρας, ήρωες της Σαμοθράκης. Βάσει των αρχαίων μαρτυριών, η λατρεία των Καβείρων εισήχθη στον ελλαδικό χώρο από τους Πελασγούς, όμως, εντοπίστηκε σε αρκετές περιοχές εντός και εκτός Ελλάδας. Οι κοιτίδες λατρείας των Καβείρων ήταν τα ορεινά μέρη της Φρυγίας (το όρος Κάβειρος, όπου οι Κάβειροι ήταν ιεροφάντες της θεάς Κυβέλης), η Βοιωτία (Θήβα και Ανθηδόνα), ορισμένα νησιά του Θρακικού πελάγους (η Λήμνος, η Ίμβρος, η Σαμοθράκη), καθώς και η Μέμφιδα της Αιγύπτου, όπου υπήρχε ένας ναός των Καβείρων που καταστράφηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. από τον Πέρση Καμβύση. Στη Λήμνο οι Κάβειροι θεωρούνταν κυρίως σιδηρουργοί και έτσι συνδέθηκαν με τον θεό Ήφαιστο. Στη Σαμοθράκη παρουσιάζονταν ως προστάτες των ναυτιλλομένων, όπως οι Διόσκουροι, και λατρεύονταν μαζί με τις εκεί λατρευόμενες χθόνιες θεότητες. Αντίθετα στη Θήβα οι Κάβειροι ήταν δύο (πατέρας και γιος), οι οποίοι προωθούσαν την κτηνοτροφία και την αμπελουργία. Σε γενικό πλαίσιο, οι Κάβειροι παρουσιάζουν ομοιότητες με άλλες δαιμονικές θεότητες, όπως οι Κουρήτες, οι Κορύβαντες και οι Τελχίνες. Κατά τη διάρκεια των τελετουργιών οι συμμετέχοντες καταβάλλονταν από βακχική μανία, χτυπώντας στη γη τα πόδια τους και με κρόταλα, κύμβαλα, τύμπανα, αυλό και όπλα παρήγαγαν εύβροντους ήχους, προκαλώντας δέος. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι τα Μυστήρια των Καβείρων ήταν μια μεγαλοπρεπής ετήσια γιορτή εννέα ημερών και μιλούσαν για τη μετά θάνατον ζωή, παρέχοντας ελπίδες για τη βελτίωση της ζωής των πιστών τους. Στη Σαμοθράκη η μύηση γινόταν καθόλη τη διάρκεια του έτους (κυρίως από Μάιο έως Σεπτέμβριο), τα εμβλήματα των μυστών ήταν το στεφάνι ελιάς και η πορφυρή κορδέλα, και ο σκοπός τους να καταστήσουν τον πιστό πιο ηθικό.
(EL)
The Cabeiri were Greek divinities celebrated with mystical rites, but the origin of their name is uncertain. By one account the Cabeiri were representatives of the forces of nature and the name comes from the verb kaio (to burn), while other versions associate it with the Phoenician word kabir (great) or the Sanscrit word gawiras (mighty). Although they were themselves great gods, during their Mysteries the Cabeiri assumed a secondary role as acolytes of the gods (daemons) they served, adopting their names. Their number varies in the sources from two to seven. The god Hephaestus and the Nymph Cabeiro (daughter of Proteus and Anchinoe) almost always appear in their genealogy. Also associated with them are the Cabeirides, Nymphs said to have been their daughters or sisters. Some sources identify the Cabeiri with Iasion and Dardanus, sons of Zeus and Electra, heroes from Samothrace. Based on ancient source evidence, the cult of the Cabeiri was introduced into Greek territory by the Pelasgians, but it has been identified in many regions both within and beyond Greece proper. The cradles of their cult were the mountains of Phrygia (Mount Cabeirus, where the Cabeiri were hierophants of the goddess Cybele), Boeotia (Thebes and Anthedon), some of the islands in the Thracian Sea (Lemnos, Imbros, Samothrace), and the Egyptian city of Memphis, where a temple of the Cabeiri was destroyed by the Persian Cambyses in the 6th century BC. In Lemnos the Cabeiri were considered primarily as iron-workers, and so were associated with Hephaestus. In Samothrace they appeared as protectors of seafarers, like the Dioscuri, and were worshipped together with the locally venerated chthonic divinities. In Thebes, by contrast, there were just two Cabeiri, father and son, who were patrons of animal husbandry and vine-growing. In general outline the Cabeiri display similarities with other daemonic divinities, such as the Curetes, the Corybantes and the Telchines. During the performance of their rites, the participants were possessed by a Bacchic mania, stamping with their feet on the ground and producing a deafening and awe-inspiring noise with rattles, cymbals, drums, flutes and the clash of arms. Other sources say that the Cabeirian Mysteries were a great annual nine-day festival focusing on the afterlife and thus giving their followers hope for a better life. In Samothrace initiations were held throughout the year (chiefly from May to September), the emblems of the initiates were an olive wreath and a purple ribbon, and their aim was to improve the moral character of the devotees.
(EN)
Island
1 PNG