Εμφύλιος
Ο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος διήρκεσε από τις 31 Μαρτίου 1946 έως τις 30 Αυγούστου 1949 και αποτέλεσε ένοπλη σύγκρουση ανάμεσα στις κυβερνητικές δυνάμεις και τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ), που οργανώθηκε υπό την πολιτική καθοδήγηση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας. Οι ρίζες της σύγκρουσης βρίσκονταν στις βαθιές πολιτικές και κοινωνικές αντιθέσεις που είχαν οξυνθεί κατά την Κατοχή και εκδηλώθηκαν στα Δεκεμβριανά του 1944, ενώ η Συμφωνία της Βάρκιζας τον Φεβρουάριο του 1945 οδήγησε στον αφοπλισμό του ΕΛΑΣ χωρίς να τερματίσει την πολιτική βία και την πόλωση.
Ως συμβατική έναρξη της νέας φάσης του ένοπλου αγώνα θεωρείται η επίθεση ανταρτών στον σταθμό Χωροφυλακής του Λιτοχώρου τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαρτίου 1946, την ημέρα των πρώτων μεταπολεμικών βουλευτικών εκλογών από τις οποίες απείχε το ΚΚΕ. Κατά τους επόμενους μήνες οι ανταρτικές ομάδες συγκροτήθηκαν στον ΔΣΕ, με τον Μάρκο Βαφειάδη ως πρώτο αρχηγό του, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης είχε κεντρικό ρόλο στη στρατηγική και πολιτική κατεύθυνση του αγώνα.
Οι συγκρούσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στις ορεινές περιοχές της βόρειας και κεντρικής Ελλάδας και σταδιακά εξελίχθηκαν σε επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας. Οι κυβερνητικές δυνάμεις υποστηρίχθηκαν αρχικά από τη Μεγάλη Βρετανία και, από το 1947, σε αυξανόμενο βαθμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο του "Δόγματος Τρούμαν" του προέδρου Χάρι Τρούμαν, ενώ ο ΔΣΕ αξιοποίησε την υποστήριξη και τις δυνατότητες ανεφοδιασμού και καταφυγής στις γειτονικές Γιουγκοσλαβία, Αλβανία και Βουλγαρία που τελούσαν υπό κομμουνιστικό καθεστώς.
Η σύγκρουση συνοδεύτηκε από εκτεταμένη πολιτική βία, διώξεις, εκτοπισμούς και μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών, ενώ στο κλίμα της έντονης πόλωσης συνέβαλε και η Υπόθεση Πολκ το 1948. Το 1949 ο Αλέξανδρος Παπάγος ανέλαβε την αρχιστρατηγία των κυβερνητικών δυνάμεων, ενώ ο Ζαχαριάδης είχε πλέον αναλάβει την ανώτατη καθοδήγηση του ΔΣΕ μετά την απομάκρυνση του Βαφειάδη.
Τον Αύγουστο του 1949 οι επιχειρήσεις του κυβερνητικού στρατού στο Βίτσι και τον Γράμμο οδήγησαν στην ήττα των κύριων δυνάμεων του ΔΣΕ και στην υποχώρησή τους προς την Αλβανία, τερματίζοντας την οργανωμένη ένοπλη σύγκρουση στις 30 Αυγούστου 1949.
Τόποι που συνδέονται με το γεγονός και τα επιμέρους γεγονότα του.
