Καθοριστική μάχη της Ελληνικής Επανάστασης, που διεξήχθη στα στενά των Δερβενακίων στις 7 Αυγούστου 1822 (26 Ιουλίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο), κατά την υποχώρηση της οθωμανικής στρατιάς του Μαχμούτ πασά, γνωστού ως Δράμαλη, από την Αργολίδα προς την Κόρινθο. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, έχοντας οργανώσει τον αποκλεισμό των περασμάτων και τον ανεφοδιασμό της περιοχής, τοποθέτησε τις ελληνικές δυνάμεις σε καίριες θέσεις και έστησε ενέδρες στα στενά. Στις επιχειρήσεις συμμετείχαν ενεργά ο Νικηταράς, ο Δημήτριος Πλαπούτας, ο Παπαφλέσσας και άλλοι οπλαρχηγοί.
Όταν το κύριο σώμα του στρατού του Δράμαλη επιχείρησε να περάσει από τα Δερβενάκια, δέχθηκε συντονισμένη επίθεση και υπέστη βαριές απώλειες, ενώ όσοι κατάφεραν να διαφύγουν κατευθύνθηκαν προς την Κόρινθο. Με την εξέλιξη της εκστρατείας συνδέονται επίσης ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο Πάνος Κολοκοτρώνης, των οποίων η προηγούμενη αντίσταση στο φρούριο του Άργους είχε συμβάλει στην καθυστέρηση της οθωμανικής στρατιάς και στην οργάνωση της ελληνικής άμυνας.
Η νίκη στα Δερβενάκια, μαζί με τις συγκρούσεις που ακολούθησαν στο Αγιονόρι, οδήγησε στην ουσιαστική αποτυχία της εκστρατείας του Δράμαλη και απέτρεψε την ανακατάληψη της Πελοποννήσου από τις οθωμανικές δυνάμεις.