Α' Παγκόσμιος Πόλεμος - Ελλάδα ▶ Εθνικός ΔιχασμόςΚίνημα Εθνικής Αμύνης
Το Κίνημα Εθνικής Αμύνης εκδηλώθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 30 Αυγούστου 1916 με το Γρηγοριανό ημερολόγιο (17 Αυγούστου με το Ιουλιανό ημερολόγιο), κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και σε περίοδο έντονης όξυνσης του Εθνικού Διχασμού. Είχε προηγηθεί στις 29 Αυγούστου (16 Αυγούστου με το Ιουλιανό ημερολόγιο) ανεπιτυχής προσπάθεια του Κωνσταντίνου Μαζαράκη-Αινιάν να προσχωρήσει με τη μονάδα πυροβολικού του στο κίνημα, ενώ την επόμενη ημέρα βενιζελικοί αξιωματικοί υπό τον Επαμεινώνδα Ζυμβρακάκη, με δυνάμεις της Κρητικής Χωροφυλακής και εθελοντές, κινήθηκαν εναντίον των στρατιωτικών αρχών που παρέμεναν πιστές στην κυβέρνηση των Αθηνών.
Μετά από σύντομες ένοπλες συγκρούσεις και με την υποστήριξη των συμμαχικών δυνάμεων υπό τον Γάλλο στρατηγό Μορίς Σαράιγ, οι κινηματίες επικράτησαν στη Θεσσαλονίκη. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος αρχικά είχε επιφυλάξεις για την εκδήλωση του κινήματος, αποφάσισε στη συνέχεια να αναλάβει την πολιτική του ηγεσία και, μαζί με τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη και τον στρατηγό Παναγιώτη Δαγκλή, συγκρότησε στις 27 Σεπτεμβρίου 1916 (14 Σεπτεμβρίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο) Προσωρινή Κυβέρνηση στην Κρήτη, η οποία εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 9 Οκτωβρίου (26 Σεπτεμβρίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο).
Στους επόμενους μήνες η κυβέρνηση της Εθνικής Αμύνης επέκτεινε τον έλεγχό της στη Μακεδονία, την Κρήτη και μεγάλο μέρος των νησιών του Αιγαίου, συγκρότησε δικές της στρατιωτικές δυνάμεις και συμμετείχε στον πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ, ενώ η κυβέρνηση των Αθηνών υπό τον Κωνσταντίνο Α΄ εξακολουθούσε να ακολουθεί την πολιτική της ουδετερότητας.
Η παράλληλη λειτουργία των δύο κέντρων εξουσίας βάθυνε τον Εθνικό Διχασμό και διατηρήθηκε έως τον Ιούνιο του 1917, όταν η πίεση της Αντάντ οδήγησε στην αποχώρηση του Κωνσταντίνου από την Ελλάδα και ο Βενιζέλος επέστρεψε στην Αθήνα, αναλαμβάνοντας στις 27 Ιουνίου 1917 με το Γρηγοριανό ημερολόγιο (14 Ιουνίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο) τη διακυβέρνηση της ενωμένης πλέον χώρας.
Τόποι που συνδέονται με το γεγονός και τα επιμέρους γεγονότα του.
Στο πλαίσιο του γεγονότος:Εθνικός Διχασμός
