Βασιλεία Γεωργίου Α'Μακεδονικό ζήτημα / Μακεδονικός αγώνας
Το Μακεδονικό Ζήτημα ήταν η πολιτική, εθνική και διπλωματική αντιπαράθεση για το μέλλον της Μακεδονίας, η οποία παρέμενε τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά τη Συνθήκη του Βερολίνου της 13ης Ιουλίου 1878 με το Γρηγοριανό ημερολόγιο (1 Ιουλίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο). Ελληνικές, βουλγαρικές και σερβικές επιδιώξεις εκδηλώθηκαν αρχικά κυρίως μέσα από τον ανταγωνισμό για την εκπαίδευση, τις εκκλησιαστικές κοινότητες και την πολιτική επιρροή στους πληθυσμούς της περιοχής και σταδιακά απέκτησαν και ένοπλη μορφή.
Από το 1893 δραστηριοποιήθηκε η Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση (ΕΜΕΟ), με ηγετικά στελέχη όπως ο Γκότσε Ντέλτσεφ και ο Ντάμε Γκρούεφ, η οποία επιδίωκε την πολιτική αυτονόμηση της Μακεδονίας και ανέπτυξε επαναστατική και ένοπλη δράση εναντίον της οθωμανικής εξουσίας. Από τις αρχές του 20ού αιώνα η ελληνική παρουσία οργανώθηκε συστηματικότερα: ο μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης υποστήριξε την οργάνωση ένοπλων σωμάτων, ενώ οι διπλωμάτες Ίων Δραγούμης στο Μοναστήρι και Λάμπρος Κορομηλάς στη Θεσσαλονίκη συνέβαλαν στον συντονισμό της ελληνικής δράσης.
Η ένοπλη φάση που είναι γνωστή στην ελληνική ιστοριογραφία ως Μακεδονικός Αγώνας εντάθηκε κυρίως από το 1904, όταν ελληνικά ένοπλα σώματα επιχείρησαν στη Μακεδονία απέναντι σε αντίπαλες ένοπλες οργανώσεις και μέσα σε ένα περιβάλλον στο οποίο παρενέβαιναν και οι οθωμανικές αρχές. Εμβληματική μορφή της ελληνικής πλευράς υπήρξε ο Παύλος Μελάς, του οποίου ο θάνατος στην περιοχή της Καστοριάς τον Οκτώβριο του 1904 συνέβαλε στην εντονότερη ελληνική κινητοποίηση.
Η ένοπλη αυτή φάση διακόπηκε το 1908, όταν το Κίνημα των Νεοτούρκων και η αποκατάσταση του οθωμανικού συντάγματος δημιούργησαν προσωρινά νέο πολιτικό πλαίσιο και ελληνικά και βουλγαρικά ένοπλα σώματα κατέθεσαν τα όπλα. Το Μακεδονικό Ζήτημα, ωστόσο, δεν επιλύθηκε τότε και συνεχίστηκε έως τους Βαλκανικούς Πολέμους, κατά τους οποίους μεταβλήθηκε οριστικά η πολιτική και εδαφική κατάσταση της Μακεδονίας.
Τόποι που συνδέονται με το γεγονός και τα επιμέρους γεγονότα του.
Στο πλαίσιο του γεγονότος:Βασιλεία Γεωργίου Α'
