Επανάσταση του 1821Καταστροφή των Ψαρών
Η κατάληψη και καταστροφή των Ψαρών από οθωμανικές δυνάμεις τον Ιούνιο του 1824 με το Ιουλιανό ημερολόγιο, κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης. Τα Ψαρά αποτελούσαν σημαντική ναυτική βάση της Επανάστασης και οι επιχειρήσεις Ψαριανών ναυτικών, όπως ο Κωνσταντίνος Κανάρης και ο Δημήτριος Παπανικολής, είχαν προκαλέσει σημαντικές απώλειες στον οθωμανικό στόλο. Ο σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ αποφάσισε την εξουδετέρωση του νησιού και την επιχείρηση ανέλαβε ο οθωμανικός στόλος υπό τον Χοσρέφ πασά.
Στις 2 Ιουλίου 1824 (20 Ιουνίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο) άρχισε η επίθεση και την επόμενη ημέρα οθωμανικές δυνάμεις κατόρθωσαν να αποβιβαστούν και να διασπάσουν την άμυνα του νησιού. Ακολούθησαν σκληρές συγκρούσεις, σφαγές, αιχμαλωσίες και εκτεταμένες καταστροφές, ενώ μεγάλο μέρος του πληθυσμού σκοτώθηκε, αιχμαλωτίστηκε ή αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τα Ψαρά. Η τελευταία μεγάλη εστία αντίστασης ήταν στο Παλαιόκαστρο, γνωστό αργότερα ως Μαύρη Ράχη, όπου βρίσκονταν μεταξύ άλλων ο πρόεδρος της Βουλής των Ψαρών Δημήτριος Βρατσάνος και ο γιος του Αντώνιος Βρατσάνος.
Όταν οι οθωμανικές δυνάμεις εισήλθαν στο οχυρό, ο Αντώνιος Βρατσάνος ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη, προκαλώντας τον θάνατο υπερασπιστών και επιτιθέμενων. Η αντίσταση συνεχίστηκε για λίγες ακόμη ημέρες σε μικρές νησίδες γύρω από το νησί. Η καταστροφή αποτέλεσε σοβαρό πλήγμα για τη ναυτική δύναμη της Επανάστασης, καθώς τα Ψαρά ήταν ένα από τα κυριότερα ναυτικά της κέντρα. Οι επιζώντες διασκορπίστηκαν κυρίως σε άλλα νησιά και συνέχισαν να συμμετέχουν στον Αγώνα.
Το γεγονός είχε επίσης ισχυρή συμβολική και διεθνή απήχηση και ενέπνευσε τον Διονύσιο Σολωμό να γράψει το επίγραμμα «Η Καταστροφή των Ψαρών».
Τόποι που συνδέονται με το γεγονός και τα επιμέρους γεγονότα του.
Στο πλαίσιο του γεγονότος:Επανάσταση του 1821
