Κυπριακό ζήτημα
Το Κυπριακό ζήτημα είναι μια μακρά πολιτική και διεθνής διαμάχη που συνδέεται με το καθεστώς, τη διακυβέρνηση και τις σχέσεις των δύο κύριων κοινοτήτων της Κύπρου. Ως αφετηρία μπορεί να θεωρηθεί το 1878, όταν η Βρετανία ανέλαβε τη διοίκηση του νησιού από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Κύπρος προσαρτήθηκε επίσημα από τη Βρετανία το 1914 και το 1925 έγινε “αποικία του Στέμματος”. Κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας υποβλήθηκαν ισχυρά πολιτικά αιτήματα, ιδιαίτερα μεταξύ των Ελληνοκυπρίων για ένωση με την Ελλάδα, ενώ τη δεκαετία του 1950 ο αγώνας της ΕΟΚΑ εναντίον της βρετανικής αποικιακής διοίκησης οδήγησε σε μια περίοδο έντονης πολιτικής και ένοπλης σύγκρουσης.
Με τις Συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου δημιουργήθηκε η ανεξάρτητη Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία ιδρύθηκε στις 16 Αυγούστου 1960 με ένα σύνθετο συνταγματικό σύστημα κατανομής της εξουσίας μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων και με την Ελλάδα, την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο ως εγγυήτριες δυνάμεις. Οι συνταγματικές και πολιτικές εντάσεις οδήγησαν σε διακοινοτικές συγκρούσεις από τον Δεκέμβριο του 1963 και στην εγκατάσταση της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών, UNFICYP, το 1964. Κατά τα επόμενα χρόνια συνεχίστηκαν οι προσπάθειες για διευθέτηση του ζητήματος, χωρίς να επιτευχθεί συνολική συμφωνία.
Η σοβαρότερη κρίση σημειώθηκε το 1974. Στις 15 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε πραξικόπημα εναντίον του Προέδρου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ από δυνάμεις που υποστήριζαν την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα και στις 20 Ιουλίου 1974 ακολούθησε η Τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι μετακινήσεις πληθυσμών που ακολούθησαν οδήγησαν στη de facto διαίρεση του νησιού. Από τον Αύγουστο του 1974 η UNFICYP επιτηρεί τις γραμμές κατάπαυσης του πυρός και τη νεκρή ζώνη που χωρίζει τις δύο πλευρές.
Κατά τις επόμενες δεκαετίες πραγματοποιήθηκαν επανειλημμένες διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών για την επίτευξη συνολικής διευθέτησης. Παρά τις κατά καιρούς συμφωνίες και πρωτοβουλίες, μέχρι το 2026 δεν έχει επιτευχθεί οριστική πολιτική λύση και το Κυπριακό παραμένει ανοικτό διεθνές ζήτημα.
Τόποι που συνδέονται με το γεγονός και τα επιμέρους γεγονότα του.
